Wij heten Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt), omdat ons kerkverband ontstaan is uit wat genoemd wordt de Vrijmaking van 1944 en volgende jaren.
Wat ging daaraan vooraf? In de jaren rond 1930/1940 kwam er binnen de Gereformeerde Kerken een beweging op gang die over kerkelijke leer (verbond en doop) en leven opnieuw wilde nadenken vanuit de Bijbel.

Diverse mensen ervoeren dit als een bedreiging en kwamen in verzet. Vanaf 1936 werd op landelijk niveau onderzoek gedaan naar de leer- en meningsverschillen binnen de kerken. Uiteindelijk deed in 1942 de generale synode (kerkelijk overkoepelend overlegorgaan binnen de Gereformeerde Kerken) uitspraak in een groot aantal geschilpunten.

De uitspraak van de generale synode werd dwingend opgelegd, onder dreiging van disciplinaire maatregelen. Deze disciplinaire maatregelen werden her en der ook daadwerkelijk toegepast.
Er zat voor de mensen die zich niet in de uitspraken konden vinden niets anders op dan zich er uiteindelijk van vrij te maken. Daaraan gaven zij gestalte op een vergadering in Den Haag op 11 augustus 1944.

Omdat de kerken die zich aan de synode-uitspraak lieten binden, zich Gereformeerde Kerken bleven noemen, hebben de kerken die zich vrijmaakten uiteindelijk de toevoeging vrijgemaakt aanvaard. Dit om misverstanden te voorkomen.